Bariery podczerwieni są urządzeniami, które zbudowane są z części nadawczej i części odbiorczej oddzielonych od siebie. Nadajnik wyposażony jest zazwyczaj w diodę elektroluminescencyjną LED (diody), która emituje promieniowanie z zakresu bliskiej podczerwieni 750-2500nm. Natomiast odbiornik wyposażony jest w fotodiodę, w której generowany jest prąd pod wpływem promieniowania padającego na nią. W zależności od zasięgu i rodzaju zastosowań (wewnątrz lub na zewnątrz) spotykamy bariery jedno-, dwu i cztero-wiązkowe lub rozwiązania wielowiązkowe. Możliwa jest też rozbudowa systemu poprzez tworzenie z więcej niż jednego zestawu logicznej całości (skalarność rozwiązania).

Emitowane promieniowanie przez diodę jest rozproszone i ma stosunkowo niewielką moc, dlatego bezpośrednia łączność między układem diody i fotodiody możliwa jest na niewielkich odległościach, rzędu kilku metrów. Aby poprawić zasięg barier podczerwieni w układzie nadawczym i odbiorczym stosuje się układy optyczne, które po stronie nadawczej mają zapewnić lepszą spójność wiązki natomiast po stronie odbiorczej zwiększyć powierzchnię odbioru.

W zależności od potrzeb odległości, na jakich mają pracować tory podczerwieni stosuje się różne układy optyczne, począwszy od zwykłych lustrzanych a kończąc na układach parabolicznych i sferycznych.

Aktywne bariery podczerwieni wykrywają próby wtargnięcia na obszar chroniony na podstawie informacji dostarczonej przez odbiornik. Sygnałem użytecznym jest moc promieniowania docierającego do odbiornika. Wtargnięcie intruza wiąże się z czasowym przerwaniem wiązki (wiązek) emitowanej przez układ nadawczy, a tym samym spadkiem mocy sygnału odbieranego przez układ odbiorczy. W zaawansowanych technologicznie barierach podczerwieni stosuje się układy procesorowe, które analizują parametry sygnału odbieranego przez odbiornik i na tej podstawie podejmowana jest decyzja o stanie systemu alarmowego.



W przypadku barier pracujących w warunkach zewnętrznych stosuje się dodatkowe kryteria oceny poziomu sygnału docierającego do odbiornika, odzwierciedlające wpływ warunków zewnętrznych na ich pracę. Na działanie zewnętrznych torów podczerwieni szczególnie niekorzystny wpływ mają opady atmosferyczne: deszcz, śnieg, mgła. Zaawansowane układy wyposażone są w elemnty kompensujące utratę sygnału w przypadku gorszej widoczności poprzez dodatkowy obwód sprzęgający regulujący moc nadajnika w zależności od wartości sygnału odbieranego przez odbiornik, co zapewnia funkcjonalność systemu w przypadku spadku widoczności nawet o 90%. W przypadku, gdy widoczność spada poniżej 10% wartości nominalnej system barier przestaje działać a odpowiednia informacja wysyłana jest do centrali. Poprawa warunków powoduje natychmiastowy powrót systemu do funkcjonowania.

Przy instalacjach zewnętrznych należy dodatkowo zabezpieczyć elektronikę barier przed działaniem wilgoci. Stosowane są różnego rodzaju hermetyczne obudowy a także laminaty zabezpieczające elektronikę barier.